Wereld in woorden

Wereld in woorden gaat over de Nederlandse literatuur in de veertiende eeuw. Het vormt een tweeluik met Stemmen op schrift - dat de periode tot 1300 bestreek - en zal verschijnen als deel 2 in de reeks Nederlandse literatuurgeschiedenis onder auspiciën van de Nederlandse Taalunie. Maar ook als zelfstandig boek, en daar is inhoudelijk ook alle reden toe.

De veertiende eeuw was het tijdperk van een gigantische crisis in Europa: de pest, natuurrampen, misoogsten, het schisma in de kerk en allerhande hoog oplopende strijd tussen staten en standen. En tegelijk vertoont de literatuur in deze periode ongekende innovaties: denk alleen al aan de vloed aan teksten over kennis en kunde, het gedurfde  werk van Ruusbroec, de abele spelen en de poëzie van Gruuthuse. Zou het kunnen zijn dat te midden van alle woelingen juist extra energie vrijkwam om nieuwe wegen te beproeven? Is het een tijd van "creatieve crisis"?

Wereld in woorden is inmiddels verschenen bij uitgeverij Bert Bakker.

Rond de verschijning van het boek is tevens een reeks lezingen voorzien. Zie voor het overzicht hiervan de spreekagenda op deze site. /spreekagenda

Hieronder volgt de inhoudsopgave van het boek:

Wereld in woorden. Geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1300-1400

Profiel van een eeuw
- Ambassadeur
- Facetten
- Factoren
- Het verhaal van dit boek

I   DE WERELD

Geschiedenis
- Op weg naar het einde
- Gewestelijke historie
- Heroïek
- Geschiedenis als gereedschap

Kennis
- Het genre
- Kaleidoscoop
- Medisch specialisten
- De allesweter

Moraal
- Lekenethiek
- Levenslessen
- Tegeltjeswijsheden
- Wantoestanden

Man van zijn tijd
- Opgang in Antwerpen
- Geschiedenis, kennis en moraal
- Profaan programma
- Sociale schrijver

II   HET HEIL

Wisselstroom
- Focus en massa
- Breed bereik
- Bewerken
- Beleven

Stem uit de stilte
- Levenswerk
- Kartuizer
- Spanningen
- Betekenis

Meester in het midden
- Brusselse godsvrienden
- Groenendaal in gesprek
- Roosvenster
- Menselijke mysticus

Literaire missie
- Hooglied en heilige verhalen
- Prediker op rijm
- Maria
- Het mirakel Beatrijs

III   DE VERBEELDING

De ridderroman voorbij
- Reynaerts terugkeer
- Schuivende panelen
- Compact en complexi

De taal der liefde
- De faam van de roos
- Liefde als gesprek
- Liefde per brief
- Poëziealbum

Kleinkunst
- Muziek zonder grenzen
- Lacunes rond het lied
- Het spectrum van de sproken
- De meester-spreker

Spektakel
- Lachen, list en lust
- Kluchten
- Podium voor toneel
- Abele spelen

Drie milieus omstreeks 1400
- Het Haagse hof
- Moderne devotie
- Bruisend Brugge

Hieronder volgen twee links naar "sneak previews" van het boek uit eerdere jaren:

Haarlemse lezing over het nieuwe boek:

 

Een lezing over het Beatrijsdeel van het nieuwe boek:

NB. Door een technische onvolkomenheid zit in het filmpje omstreeks minuut 51 een lacune. Het betoog springt daardoor onverhoeds over van de Beatrijs als katholiek damesblad naar de berijming door P.C. Boutens.